In Nederlânske flagge yn ‘e Steateseal… in griis!!!

Albert fan Dyk fan it Foarum foar Demokrasy tsjinne mei de PVV en 50Plus yn jannewaris in
foarstel by Provinsjale Steaten yn om de Nederlânske trijekleur yn ‘e Steatenseal te krijen.
Hoe blyn kinne jo wêze foar wat er libbet yn ús Mienskip… bok, bok, bok!

It wie krekt de wike dêrfoar dat wy in gearkomste fan de JFM hiene op tongersdei 16 jannewaris en wy fuort en daliks besletten hawwe om yn aksje te kommen. Ferskate leden fan ús feriening wiene dûm, ek guon steateleden woene wol mei dwaan. Plan wie om de hiele Twibaksmerk yn Ljouwert, dêr’t it Provinsjehûs fêstige is, fol te hingjen mei sa’n 500 meter oan Fryske flaggen. De aksje waard útfierd op 21 jannewaris 2020. In dei foardat de stimming syn gerak krije soe. Wat moast der komme? It wie koart dei fansels. Ut it bestjoer wei joech Keimpe Mennosoan oan dat er wol foar Fryske flachjes soargje koe. Ik soe de karre mei klimmaterieel meinimme. Yn it tuskenlizzende wykein joegen Harmen Sytstra en Kees Otter oan dat se ek meidwaan woene. “Al is it mar foar de morrele stipe!”, seine de mannen.

Machtich no? Jelte Wolters en Geart Sjoerdsma hiene ûnderwylst de Omrop waarmmakke en dy soene der ek by wêze yn de foarm fan Willem Wâldpyk. It Foarum foar Demokrasy fielde de hite azem fan it Fryske ferset yn ’e nekke en paste it foarstel oan mei de Fryske en Nederlânske flagge. Dat noaske ús noch hieltyd net, dat wy setten troch.

De jûns fan de aksje kamen wy om njoggen oere hinne by elkoar yn ‘e Ierske Pub Paddy O’Ryan, oarekant it Provinsjehûs. Mei in kâld drankje derby woene wy de lêste tariedingen dwaan. Oarekant strjitte wie der noch hieltyd in protte te rêden. Minsken rûnen oates en toates yn en út. Healwei tsienen belune it in bytsje, mar pas om tsien oere hinne giene de lûken ticht. Doe kamen wy mei de hiele kliber yn aksje! Mei ljedders, flaggen, kabelbiners en duct-tape sochten wy ophingpunten foar de flaggen en flaggelinen. Gjin beam as lantearnpeal wie feilich en waard brûkt as ophingpunt. Wilkem Wâldpyk lei alles fêst foar ús neiteam. Sa ynienen kaam der in befeiligingsauto mei swaailjocht de Twibaksmerk opriden. “No binne jim it bokje”, sei Willem. It die bliken dat it ús Thobias wie dy’t by in befeiligingsbedriuw wurke en fan mem heard hie wêr’t wy mei dwaande wienen. Dat betearde noch goed… In healoere letter wie it raak en der kaam in plysjeauto oanriden. “Wêr binne jimme mei dwaande?” Jelte Wolters die se te witten dat hy yn it Provinsjehûs wurke en dat de fersiering foar twa fan syn kollega’s wie dy’t de oaredeis tafallich tagelyk harren jierdeis fiere soene. De mannen slikken it fuort as wie it Molkwarder koeke. It wie bêst wol in bulte wurk. Hans Aukesma fan De Harkema helle nuvere kaprioalen út om de flaggen de loft yn te krijen. Doe barde it… De rollûken fan it Provinsjehûs giene omheech en de befeiliging sette nei bûten.

Harmen Sytstra wifele gjin tel en sette fuort op de man ta. “No sjoch, dat is in ferrassing foar
Arno Brok.” Neidat Sytze fiif minuten mei de man ompraten hie, joech de befeiliger syn help oan.
Sa hiene wy allegear ús taak en stiene mei-inoar ree om op te kommen foar ús Fryske idealen. Op in paad nei Fryske Autonomy 2050 soe ’k sizze!!

De strategyske piramide

Yn de foarrige Tynge koenen jim lêze dat wy dwaande binne mei in strategyske piramide. No kinne wy jim mei grutskens fertelle dat wy klear binne en dat der in konsept leit. De strategyske piramide bestiet út in missy, fisy, wearden en doelen. De strategyske piramide is in útwurking fan ús doelen dy’t yn it karbrief formulearre binne. Dy doelen wienen breed formulearre sadat it karbrief net alle pear jier feroare wurde moat. Dy doelen seinen neat oer wa’t wy binne en wat wy no yn detail wolle.

Wa’t wy binne is in wichtige fraach. Dat byld wie net altiten like helder. Ut ferskillende hoeken is besocht de Jongfryske Mienskip te ynstrumintalisearjen foar oare doelen. Dat kin fansels net. Dêrom presintearje wy jimme hjirûnder ús strategyske piramide (missy, wearden, fisy en doelen).

Us missy – wêr giet it ús om?
It paad nei Fryske autonomy yn 2050.

Us wearden – wêr leauwe wy oan?
1. Frysk is in eigen ûnôfhinklike identiteit, los fan Nederlân en Dútslân.
2. Wy dogge gjin partijpolityk.
3. ‘Fries is, wa’t him Fries fielt’: Wy stribje ynklusiviteit nei. Immen dy’t him as Fries identifisearret, is
sûnder twifel in Fries.
4. Wy wize ekstreme (politike, ideologyske) streamingen, sawol links as rjochts fan it politike
spektrum, fan de hân.

Us fisy – wêr wolle wy hinne?
1. De Jongfryske Mienskip wol yn politike rûnten in sterkere eigen lobby.
2. De Jongfryske Mienskip wol it Frysk bewustwêzen op it mêd fan taal en skiednis yn it ûnderwiis
fergrutsje.
3. Wy wolle dat it Frysk mear sichtber wurdt yn de mienskip en dat de taal mear brûkt wurdt.
4. De Jongfryske Mienskip fynt dat de identiteit (ynter-Fryske identiteit) fersterke wurde moat.
5. It mienskiplik bewustwêzen yn de (histoaryske) Fryske lannen stimulearje en emansipearje.

Us doelen – wêr geane wy foar?
1. Friezen yn de Fryske lannen mei elkoar ferbine en ús oppenearje as mienskiplike Europeeske regio.
2. Utfiering jaan oan it Ramtferdrach foar de Beskerming fan Nasjonale Minderheden.
3. Yn basis- en fuortset ûnderwiis lesmateriaal ûntwikkelje litte dêr’t de skiednis fan de Friezen in plak yn kriget.
4. Minimaal lykweardigens fan Frysk en Nederlânsk yn alle domeinen.
5. Fiskale autonomy foar Fryslân.

De strategysk piramide is noch lang net klear. Mei allinnich in missy, wearden, fisy en doelen liket it folle mear op in manifest as op in realistysk plan. En faak is in oanfalsplan net genôch. Wy moatte noch wurkje oan ‘Us ferhaal’ (om nei bûten te presintearjen), de boustiennen (konkrete stappen) dy’t SMART formulearre wurde en in regelmjittige syklus foar de evaluaasje en follow-up (wêr steane wy?). Boppe alles moatte wy de follow-up wichtich fine.

Wy hâlde jim op ’e hichte fan hoe no fierder. Konstruktive feedback is altyd wolkom. Wy sille de strategyske piramide noch presintearje en taljochtsje yn in Algemiene Ledegearkomste. Fragen oer de strategyske piramide kinne jim no al nei ús stjoere.

Oera linda boek – âlderdom fêststeld

Ferline hjerst presintearre Jan oan it bestjoer om it Oera Linda Boek nochris ûndersykje te litten. Wy fan de Jongfryske Mienskip fine de Fryske literatuer yn syn hiele hear en fear belangryk. Suver yn elk boek oer de Fryske literatuer wurdt it Oera Linda Boek neamd. En wat te tinken fan de Kanon fan de Fryske skiednis? Dêryn is it Oera Linda Boek ien fan de kanonfinsters! Gauris wurdt it boek in falsifikaasje neamd en dat soe ek kinne, mar der leit gjin bewiis foar en dêrom witte wy it net seker.

Wêrom nochris ûndersykje? Is dat noch net faak genôch dien? It koarte antwurd op dy fraach is “nee”, want mei de C14-metoade is der in nije ûndersyksmetoade dy’t noch net earder besocht is. Op it papier fan it Oera Linda Boek binne linen te sjen. Op midsiuwsk Arabysk papier binne ek fan sokke linen te sjen en krekt dy mooglikheid wie noch net ûndersocht. De nije C14-metoade soe soks wol fêststelle kinne. It ûndersyk soe dien wurde kinne oan de Ryksuniversiteit yn Grins… Mar ja, dan moatst noch wol in snipel fan it Oera Linda Boek yn hannen sjen te krijen…
Nei in bytsje hin-en-wer skriuwen mei Tresoar kaam der lang om let it ferlossende nijs dat wy wol in snipel krije koenen. Op 6 desimber waarden wy by Tresoar ferwachte, dêr’t wy in red carpet treatment krigen. Wy waarden waarm wolkom hiten en dêrnei mochten wy ús ûndersyksfoarstel nochris wiidweidich taljochtsje. De C14-metoade wie bekend en ek de reden foar it ûndersyksfoarstel fûnen de minsken fan Tresoar falide. Mei oare wurden, wy hienen in goed ûnderboud ferhaal en no ek nochris grien ljocht! It gie oan! Yn de kelder lei it Oare Linda Boek al op ús te wachtsjen. In grutte tafel mei derop plestik mofkes, in fergrutglês, in spesjaal mêske en in pinset. Foar Jan, Sander en my wie dit momint bysûnder genôch om gau eefkes in foto te meitsjen. Oer in pear minuten wie in lytse snipel fan it Oera Linda Boek yn ús besit! Der waard noch eefkes redendield oer de grutte fan it stik, de Ryksuniversiteit hie dochs in bepaalde hoemannichte papier nedich om ûndersykje te kinnen, mar doe’t dat dúdlik wie mochten wy yn in spesjaal bewarpûdsje de papiersnipel meinimme.

Op de efterbank fan Ljouwert nei Grins dy bysûndere papiersnipel. It wie him echt! In lyts stikje papier fan in topstik yn de Fryske literatuer. Hoewol’t ik skeptysk wie bekroep my dochs stadich de hope dat dit echt in hiel âld stik papier wêze soe! Hoe moai soe dat wêze?! Eê ju, in bytsje deidreame jout it libben kleur. Nei oankomst by de Ryksuniversiteit yn Grins wy de earstfolgjende halte it Sintrum foar Isotopenûndersyk, dêr’t se de C14-metoade brûke soenen foar ús papier. Om it ûndersyksresultaat net te beynfloedzjen, hawwe wy de namme fan it Oera Linda Boek net neamd.  Us waard te witten dien dat it ûndersyk sa likernôch in healjier duorje soe. It wie freed, wy winsken elkoar in goed wykein en fûstken ôf.

Op 5 juny foel der in brief op ’e matte fan de Ryksuniversiteit yn Grins. It papier waard net as midsiuwsk datearre. Op basis fan de mjitting waard it organyske materiaal datearre yn it tiidrek 1669-1945. Stikem hienen wy dochs wol in bytsje op in oar resultaat hope. Dan hienen wy no in hiele oare primeur. Miskien liket in stikje mystyk om it Oera Linda Boek hinne no ferdwûn. Dêr wolle wy as Jongfryske Mienskip fansels net skuldich oan wêze! Foar de minsken dy’t noch echt oan de echtheid fan it Oera Linda Boek leauwe wolle, it boek kin noch altyd in kopy wêze fan in âlder orizjineel… Hoewol’t in falsifikaasje hiel oannimlik liket, ek dêrfoar leit noch gjin bewiis. It Oera Linda Boek bliuwt dêrmei in stopstik yn de Fryske literatuer.

Ûndersyk nei de Fryske Nasjonaliteit

De Jongfryske Mienskip giet ûndersykjen as it kaderferdrach -wêr’t by de Friezen erkend binne as Nasjonale Minderheid- it juridysk mooglik is om dizze erkenning ek sichtber te meitsjen yn offisjele identiteits dokuminten.
Der foar wolle wy mei meardere instellingen gearwurkje. Wy halden jimme op de hichte!

In moai lyts súkses

 It is eins suver wat nuver; jin eamelje in kear en de wrâld om jo hinne komt blykber yn beweging. Neidat Maria Del Grosso in treflik stik skreaun hie oer it ûntbrekken fan in Frysktalige donorstruier, gie it baltsje wol hiel gau rôljen. Deputearre Poepjes hat de Frysktalige donorstruier yn in wike tiid klear krigen.

Der is skynber in strieminne taalhâlding by it Ryk (en har útfieringsorganisaasjes). Tsjûgjend de ûnwil fan de meiwurkers en al hielendal it oergryslike denegrearendje antwurd fan de plakferfangend direkteur Schayik: “Friezen moatte net kremearje oer harren taaltsje, hja binne ommers ek ‘Hollanners’; tsjek dyn nasjonaliteit mar efkes”. Dêr sil hy op weromkomme moatte, wy wachtsje op dit stuit noch op in formele ekskúsbrief.

Myn ynstek is altyd west dat ik dy struier yn it Frysk hawwe wol. Wêrom? Om’t it ek yn 7 oare, lânsfrjemde talen beskikber is! Hja binne it Frysk gewoanwei fergetten, sa sleau wurdt der mei omgien. Dus dit wie in sterke saak, dat seach Poepjes fansels ek en dêrtroch is it al mei al yn in wike tiid beslike. Ik ha dus net op in Frysktalich registearformulier frege om’t my fuortdaliks al dúdlik makke waard dat dy “alleen in het Nederlands beschikbaar is gemaakt”.

Hawar, dit súkseske efkes fiere mar no wol trochpakke. It momintum is der neffens ús: it Frysk moat folle struktureler binnen de kommunikaasje fan de Ryksoerheid weromkomme. Yn Fryslân libje wy yn in meartalige sitewaasje wêryn de Rykstalen op basis fan lykweardigens neist inoar brûkt wurde kinne. Dat is alteast de teory. Yn de praktyk witte wy wol better. Dêryn moat it Ryk ek in rol spylje.

Dêrom: Op Friezen, Op! Meitsje reboelje, jou lûd, skilje it meldpunt, easkje Frysktalige kommunikaasje fanút de Ryksoerheid (oer bygelyks Koroana, rampebestriding, belestingstsjinst, 4/5 maaie as BoB).

Chris van Hes
Foarsitter

Betinking “De slach by Hartwarden” 2020

Hartwarden, Butjadingen (East-Fryslân)

Woansdei 21 jannewaris 1514

 

It wie kâld, roetkâld. Sels de Wezer wie beferzen, wat yn iuwen net bard wie. Op de krusing fan de Wezer en It Syldjip stie by it lemieren fan ’e dei in man muoisum foar him út te sjen.

Henning Frijmoed stoareaget oer it wite wûnderlike lânskip wylst syn azem lytse reekwolkjes makket yn de iiskâlde loft. Ferdomme, wêr bliuwt Edzard no, tocht Henning. Henning, ien fan de bêste striders fan Reatsjerken. Hy draaide him fol argewaasjes om. Wat soe der bard wêze? Op de igge fan it Syldjip yn Hartwarden binne oare Fryske striders drok dwaande iisskossen út ‘e stream te seagen en dêr in baas skâns fan in meter of fjouwer heech te bouwen. Henning faget it kâlde swit fan de foarholle ôf en sette ôf nei de bodzjende mannen.

Wy hawwe mar ien kâns tinkt er en dat is stânhâlde efter dizze hûzenhege muorre fan iis, tinkt er. Ferskate mannen steane harren sels wat op te waarmjen by it fjoer wylst de flesse drank rûngiet. It is derop of derûnder diz’kear, dat witte de mannen as sy inoar op it skouder slaan. Dan heart Henning it wrinzgjen fan in hynder. Troch de dize oarekant de stream sjocht er in man op in hynder oer it iis knoffeljen. Blikstiender, it is Edzard en syn hiele harsens sit ûnder it bloed. “Friezen, stean op!”raast er: “Ried jimme ta, it is safier, se komme deroan!!! De mannen stoppe allegearre mei it wurk en harkje nei Edzard dy’t fertelt hoe’t it plak Galswurden en Reatsjerken al yn hannen fan de fijân fallen binne. Edzard is de iennige dy’t noch libbet fan de sirka hûndert man dy’t de fijân opkeare moasten yn Galswurden en Reatsjerken. Alle mannen gripe nei harren fjochtersark. “Mannen!!!” raast Hennig Freimut, “it giet oan… Johan von Oldenburg en de Herzogen fan Braunschweig komme der oan.” It binne der mear as 6000. Hjir steane wy, 700 man sterk, mar tink derom, dêr’t wy foar fjochtsje is ús iuwenâlde Fryske Frijheid! In rjocht dat ús folk al iuwenlang hân hat. Wy sille fjochtsje oan de dea ta.” “Leaver dea as slaaf! Leaver dea as slaaf!” klinkt it út 700 kielen en dan giet it los. It iis kleuret al rillegau read fan it bloed en de fijân ken gjin genede, mar de Friezen ek net net en fjochtsje as duvels. De Friezen hâlde stân efter harren skâns fan iis, mar nei trije dagen blykt er ek in Judas mei de dappere Friezen mei te fjochtsjen en ferret syn eigen folk troch oan de fijân te fertellen hoe’t se om ‘e skâns fan iis hinne lûke kinne. Sa krije de Friezen it knyft fan efter yn de rêch stusten. No is de striid rillegau beslikke. Der binne noch sa’n 40 Friezen oer en dy sette hommels ôf nei de tsjerke yn Langwarden, sa’n 40 km fierderop. De soldaten fan Oldenburch en Braunschweig jeie efter de Friezen oan, sy rûke de oerwinning. Henning is der ek by en hy is oan ’e ein, it bloed streamd út in gat yn de side mar hy jout gjin belies. By de tsjerke yn Langwarden komt it lêtste gefjocht. Tolve soldaten steane foar Henning oer, mar hy fjochtet troch. “Hjir komme, omkoalen, ik sil jim leare wat fjochtsjen is.” “Foar Fryslân!” raast er, de striid is koart en dan fielt er hoe’t it kâlde stiel him fan efter de lea yn kringelet. “Frijdom wie de heechste wet” seit er noch sêft… dan sjoch… in wyt ljocht en wa longeret dêr no nei him, is dat syn pake? No, sjoch ris oan… en dêr… heit? Mar dy is juster ferstoarn yn ’e striid… immen seit dat it sa goed is… en dan jout er belies. De slach by Hartwarden is foarby. 700 Fryske soannen en dochters binne weirekke. Op dizze kâlde freed yn 1514 komt er in ein oan it lêtste stikje Fryske frijheid dat der noch oerbleaun wie fan de eardere o sa machtige sân Fryske seelannen.

 

 

Oerterp 19 jannewaris 2020

As bestjoer fan ‘e Jongfryske Mienskip prate wy der al jierren oer. Wy moatte noch in kear nei de betinking fan “De slach by Hartwarden”. Op 19 jannewaris 2020 sil it dan ek einlings heve. Jos de Boer hat in moaie poster gearstâld om der op sosjal media mear omtinken oan te jaan. Wy binne dan ek nijsgjirrich wa’t der allegearre komme sille út Mid Fryslân. Bin betiid fan it bêd ôf, om’t ik ride sil en myn mei -striders Ed Knotter en Sytze Hiemstra út Drachten helje sil. De reis duorret sa’n oer as trije mar… tiid giet hurd yn goed selskip. Wy komme al sa om healwei tsienen yn Hartwarden oan. Restaurant Friesenheim stiet op it plak dêr’t wy ôfsprutsen hawwe. Dat begjint al goed fansels, ek al sit de doar noch ticht. Wy binne wier te betiid. Wy sille hjir sammelje om dan yn in stille tocht nei it stânbyld fan de Hartwarder Friese te rinnen, sa’n 200 meter fierderop. Dêr dan earst mar efkes sjen, no.

 

De Hartwarder Friese is in ‘Denkmal’ (monumint) dy’t hjir yn maaie 1914 delsetten is as oantinken oan de Slach by Hartwarden. De brûnzen Harwarder Friese sjocht noartsk de kant fan Oldenburch út en de klean dy’t de byldhauer him jûn hat binne ek net hielendal skiedkundich yn oarder. Mar hee…! Hy stiet der!

Werom nei it restaurant Friesenheim dêr’t de doar no iepen is. Wy binne de earsten dy’t deryn komme, de kroechbaas kin syn earen net leauwe as hy heard dat wy hielendal út Mid-Fryslân komme. Rillegau komme Sjoerd Grienhof en Wolter Jetten deryn en drinke wy kofje mei inoar. De doar giet wer iepen en dêr binne André Freimuth en Johannes Boersma fan ús Eastfryske susterorganisaasje Jungfräiske Mäinskup, dy ‘t mei troch de ynset fan ús bestjoerslid Wolter Jetten oprjochte is. Bûten op strjitte hearre wy hieltiten mear leven. Wy beslute ek mar nei bûten ta te gean. It pleintsje foar it restaurant stiet grôtfol minsken. Op de dyk steane in stikmannich âld-striders fan de Hartwarder Landerswehr mei lange, ryklik fersierde spearen mei lange feandels deroan fêstbûn.

Ik haw de Pompeblêd- en Noardseeflagge meibrocht. Wolter en ik sjogge inoar oan : “Sille wy gewoan mar efter yn de rige oanslute?” Sa marsjearje wy nei de Hartwarder Friese tusken de Landeswehren en Heimatbunden. Dêr oankommen hâldt de deifoarsitter in betinkingsrede dêr’t wy ek noch yn neamd wurde. Nei in amerij fan stilte foar de 700 Friesen dy’t hjir weirekke binne kuieret elkenien werom nei restaurant Friesenheim. Wy bliuwe noch efkes stean om wat foto’s fan it monumint te meitsjen. Letter yn ‘t kafee sit it no wier grôtfol, ferskate organisaasjes sprekke. In frommes, fertsjintwurdigster fan in organisaasje dy’t harren ynset foar it Platdútsk freget mear omtinken foar de taal. Sy begrypt net dat de jongerein it net leare wol. Ûnôfhinklik fan inoar sprekke Sjoerd en ik de frou nei de pesintaasje oan. Wy besykje har oan ’t ferstân te bringen dat it ek oan de namme Platdútsk leit. “Meitsje der Hochfriesisch fan of sa.” seit Sjoerd. De frou docht krekt as ferstiet sy ús net en wol ús wier net begripe. André Freimuth en Wolter Jetten lizze it letter oan ús út. Sûnt de Twadde Wrâldoarloch besykje de Dútsers Fryske wurden út it Plat te heljen en ferfange dy troch mear op it Dútsk lykjende wurden, en dat rint oan ’e dei fan hjoed troch. Net te leauwen fansels, wat in skande. Wy binne der stil fan op ’e reis werom yn ’e auto nei Mid-Fryslân en ik sjoch dêr de Wezer, It Syldjip, de ôfslach nei Langwarden en ik moat ynienen tinke oan in lietsje fan ’e Kast. It nûmer hjit fan: ‘Eltse grins foarby’ en yn ’t refrein sjongt Syb: ”De sinne skynt al iewen oer ús lân… eltse dei opnij”. Krekt dan komt de sinne nei ûnderen ta yn in bad fan bloedread fjoer en yn myn holle hear ik Henning Freimuth sêft sizzen…Frijdom wie de heechste wet.

 

Sander

Oerterp

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

,

 

Bodderstocht 2020

Sneon 7 maart 2020 waard de twadde Bodderstocht holden, in 3-jierlikse tradysje fan de Jongfryske Mienskip.

De ‘Bodderstocht’ fan de Jongfryske Mienskip is in earbetoan oan bodders yn ’e Fryske striid, want neat is sa krêftich as de striid foar de eigen Fryske frijheid. It bestjoer en ferskate leden binne fan betinken dat der lang net genôch omtinken is foar minsken dy’t de nekke útstutsen hawwe foar de Fryske saak. Doel fan de bodderstocht is om stil te stean by it libben en de dieden fan dy bysûndere minsken.

Taal, kultuer en skiednis fan in folk binne sterk beskiedend foar jins identiteit en dat freget om in effektive oerdracht en bewustwurding dêrfan by de generaasjes fan no en fan letter. It Fryske kulturele ferline, sa’t wy it hjoed-de-dei (noch) kenne, is mear as wurdich om te ûnthâlden, te behâlden en troch te jaan en dêr hawwe gâns Fryske bodders har oanpart yn hân. Foar ús twadde bodderstocht hawwe wy omtinken jûn oan fjouwer fan dy Fryske striders. Ús tocht troch Fryslân gong sadwaande by in stikmannich grêven, monuminten en oare bysûndere plakken del.

Douwe Hermans Kiestra (Poppenwier, 4 desimber 1899 – Raerd [SWF], 3 juny 1970)
Douwe Hermans Kiestra wie in tige Frysksinnige boer, skriuwer, dichter en politikus. Op it tsjerkhôf te Poppenwier hawwe wy efkes stilstien by syn grêf en dêr in skôging jûn fan syn libben, gedichten foarlêzen en blommen lein. Ek de krityk op him dêr’t er mei te krijen hie, kaam op it aljemint. Douwe Hermans Kiestra wie in maat fan Douwe Kalma. Dêrnei reizgen wy troch nei it stee dêr’t Douwe Kalma oanriden is troch in auto.

 

Douwe Kalma (Boksum, 3 april 1896 – Ljouwert, 18 okt. 1953)
Kalma rjochte 105 jier lyn, op 20 novimber 1915, doe’t er noch mar 19 jier wie, mei seis oaren de Jongfyske Mienskip op mei it doel om Fryslân en de Friezen te ferheffen. De Fryske taal moast sadwaande ek kultureel meidwaan kinne op wrâldnivo.

Douwe Kalma wie in boaresoan út Boksum, in tige learde man en hie de jefte fan it wurd. Op 15 oktober 1953 is Kalma op tragyske wize oan syn ein kaam. Hy stiek op ’e fyts ûnder Wytgaard by de Weidumerhoeke de Brédyk oer. In frachtwein en in bus dy’t fan Ljouwert kamen, lieten him oerstekke, mar in automobilist hie dat net yn ’e rekken, ried de frachtwein en bus foarby en skepte de fytser Kalma, noch mar 57 jier âld. Trije dagen letter stoar Kalma yn it sikehûs. In grut ferlies foar Fryslân. Wy hawwe wer wurdearjende wurden oan him wijd, de krityk fan guon op him neamd en blommen dellein op it plak dêr’t Kalma fan de fyts ôfriden waard troch de auto.

Doekele Gerbens Brouwer (Bitgum, 21 maart 1917 – Bitgum, 10 maart 1989)
Nei it middeisbrochje yn ytkafee Duhoux te Wurdum reizgen wy ôf nei it grêf fan Doekele Gerbens Brouwer yn Bitgum. Brouwer hat op yn 1951 fan de rjochter as Nederlânsk Steatsboarger erkenning krige foar syn Fryske nasjonaliteit. Syn gewissebeswier tsjin de oantsjutting ‘Nederlandse nationaliteit’ waard op 16 jannewaris 1951 erkend troch de Kroan. En de Keamer fan Keaphannel, dy’t him by de ynskriuwing fan syn firma yn it hannelsregister yn it earstoan net as ‘Friesch’ ynskriuwe woe, waard yn it ûngelyk steld. Foar guon waard Brouwer letter de ynspiraasjeboarne foar de saneamde ‘ferklearring fan ôfstân’, wêrby’t ek besocht waard om ôfstân te dwaan fan de Nederlânske nasjonaliteit. Op it tsjerkhôf te Bitgum binne wer inkelde wurden oan him wijd en blommen dellein

Waling Dykstra (Froubuorren,14 augustus 1821 – Holwert, 15 jannewaris 1914)
De lêste bodder by ús tocht troch Fryslân wie Waling Dykstra. Wy hawwe him eare by it monumint foar him yn Ljouwert. Waling wie ien fan de mannen fan de earste oere fan de Fryske Beweging en in wichtich Frysk skriuwer, dichter en foardrachtskeunstner. Ien fan Waling Dykstra syn gedichten begjint mei de rigel ‘Wat bisto leaflik, rizende simmermoarn! Dat is ien fan Fryslâns populêrste lieten wurden. Yn Ljouwert is syn libben skôge, binne gedichten foarlêzen en blommen lein.

De twadde bodderstocht fan de Jongfriezen waard op ’en nij in grut sukses, mei treflike taspraken fan Abe de Vries en Sander Hoekstra. De dei waard ôfsletten mei in slokje en nei dizze heildronk gong elts wer syn of har wegen.

 

Smûke jûn Freed 1 Novimber

Tsjek dizze nûging! In smûke jûn mei swiet, sâlt en soer; de smaken fan it libben. Mei bierpriuwerij, Frysk iten út de midsiuwen (en dat fine jim net yn ’e winkel), Abe de Vries sil sprekke oer de ‘Brykfryske Mienskip’ en der is in protte gesellichheid. Jim komme dochs ek?

Graach yn ’t foar oanmelde op jongfryskemienskip@gmail.com ûnder fermelding fan it oantal persoanen.